100 ปีจะมีสักคน : ในหลวง ร.9 กับพระอัจฉริยภาพทางดนตรี โดย อนุสรณ์ สถิรรัตน์

| เปิดอ่าน

ยังไม่หายช็อกจากข่าวร้ายที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ชาติไทย แต่ก็ทำให้มีโอกาสได้ขึ้นซีรีส์ใหม่เป็นปฐมฤกษ์ด้วยศิลปินที่ยิ่งใหญ่ที่สุดท่านหนึ่งของไทย ไม่ว่าจะเป็นศาสตร์ใด พระบาทสมเด็จพระพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สยามมินทราธิราช (ต่อไปขออนุญาตขานพระนามท่านว่า ในหลวง) ซีรีส์นี้จะเป็นการนำเสนอประวัติ ผลงาน และคุณูปการของบุคคลในแวดวงดนตรีแต่ละคนมาประมวลไว้ ไม่ว่าจะเป็นไทยหรือเทศ ล่วงลับหรือยังมีชีวิตอยู่ แต่โดยข้อจำกัดอาจเน้นไปที่ศิลปินที่ล่วงลับไปแล้วนะครับ

 

เป็นเรื่องที่น่าเศร้าและสุดแสนเสียดายที่เราต้องสูญเสียท่านไปอย่างถาวร เหลือไว้แต่ผลงานของท่านในหลายสาขา โดยเฉพาะสาขาดนตรีที่เราคุ้นเคยกันมาแต่อดีตกว่า 50 ปีแล้ว ตั้งแต่สมัยเป็นเด็กพอจำความได้ ผลงานของท่านที่เรียกรวมว่า เพลงพระราชนิพนธ์ ซึ่งถูกนำไปใช้เป็นเพลงประกอบสารคดีพระราชกรณียกิจของพระองค์เอง ถูกวงดนตรีนำไปบรรเลงเพื่อเทิดพระเกียรติของพระองค์ หรือถูกนำไปใช้แบบเรียนดนตรีที่ไม่มีวันล้าสมัยเลย เพลงพระราชนิพนธ์จึงน่าจะเป็นเพลงในอันดับต้นๆของประเทศไทยที่มีผู้คนรู้จัก จำท่วงทำนองได้ หรือแม้แต่ร้องตามได้มากที่สุด เช่นเดียวกับเพลงลอยกระทง เพลงวันปีใหม่

นอกจากมีพระปรีชาในการเล่นเครื่องดนตรีเป่า อาทิ คลาริเนต, แซกโซโฟน และทรัมเปตแล้ว ยังทรงเล่นเปียโนและกีตาร์ได้ดีอีกด้วย ทรงนิพนธ์ เพลงพระราชนิพนธ์ ไว้ถึง 48 เพลงแล้ว ท่านยังได้รับถวายประกาศนียบัตรและสมาชิกกิตติมศักดิ์ของสถาบันดนตรีเมืองเวียนนา ในปีพ.ศ.2503 ซึ่งเป็นคนเอเชียคนแรกที่ได้รับเกียรตินี้ ปี2530 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาดนตรี และมหาวิทยาลัยมหิดล ถวายปริญญาศิลปะศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต สาขาดนตรีในปี 2536 ทรงได้รับยกย่องให้เป็นองค์อัครศิลปินแห่งชาติโดยสำนักงานวัฒนธรรมแห่งชาติในปี 2529 ด้วย

ในช่วงที่ยังทรงพระเยาว์ได้ฝึกเป่าแซกซ์โดยมีแผ่นเสียงของจอห์นนี ฮอดจ์ส ซิดนีย์ บีเชต เป็นแบบอย่าง ท่านจึงชอบพระทัยดนตรีสไตล์ดิกซีแลนด์ แจ๊ซเป็นพิเศษ พระองค์เล่นดนตรีร่วมกับวงส่วนพระองค์ชื่อ อ.ส. วันศุกร์ โดยออกอากาศผ่านสถานีวิทยุกระจายเสียงทุกวันศุกร์ ตลอดจนจัดรายการเพลง เลือกเพลงมาเปิดจากแผ่นส่วนพระองค์

 

เพลงพระราชนิพนธ์

ความรู้ทางดนตรีส่วนหนึ่งพระองค์ได้มาจากการเล่นดนตรีร่วมกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อานันทมหิดล ตลอดจนได้พูดคุยกับนักแต่งเพลงระดับแถวหน้าของไทยหลายท่าน กระทั่งได้พระราชนิพนธ์เพลงแรกคือ เพลงแสงเทียน ในท่วงทำนองบลูส์ แต่ยังไม่อนุญาตให้นำไปเผยแพร่ เพราะยังต้องแก้ไขอีกหลายส่วน เพลงแรกๆที่ได้เผยแพร่จริงๆคือ “ยามเย็น” และ “สายฝน” เพลงเหล่านี้ได้รับความนิยมและชื่นชอบในหมู่พสกนิกรตั้งแต่ครั้งนั้นมาจนถึงปัจจุบัน

นอกจากนี้เพลงอย่าง “พรปีใหม่” ก็เป็นเพลงที่ถูกนำมาบรรเลงและร้องขับขานอยู่ตลอด ไม่เคยเลือนหายไปจากกลุ่มคนฟังเพลง

นอกจากพระอัจฉริยภาพทางดนตรีแล้ว การละครก็เป็นอีกศาสตร์หนึ่งที่พระองค์โดดเด่นมาก ดังปรากฏอยู่ในเพลงประกอบการแสดงชุดมโนราห์ เพลงชุดแสงเดือนที่ใช้บรรเลงประกอบการแสดงบัลเลต์ รวมทั้งพระราชนิพนธ์คำร้องเป็นภาษาอังกฤษในเพลง Still On My Mind No Moon และDream Island ในยามที่สถานการณ์บ้านเมืองสั่นคลอน พระองค์ยังเสียสละเวลาส่วนพระองค์พระราชนิพนธ์เพลงปลุกใจเพื่อให้กำลังใจแก่พสกนิกรหลายเพลง อาทิ ความฝันอันสูงสุด และ เราสู้

ช่วงเวลาสำคัญที่บ่งบอกถึงพระปรีชาสามารถในเชิงดนตรีของพระองค์คือช่วงที่มีนักดนตรีแจ๊ซชื่อดังของโลกเดินทางมาเปิดการแสดงในไทยและได้รับเกียรติให้ร่วมบรรเลงดนตรีร่วมกับพระองค์ อย่างเบนนี กูดแมน นักเป่าคลาริเนต ลีโอเนล แฮมป์ตัน มือระนาดฝรั่ง (ไซโลโฟน) มือทรอมโบนแจ๊ซ แจ๊ก ทีการ์เดน ไปจนถึงสแตน เกตซ์ มือแซกซ์ชื่อก้องโลก ทุกเหตุการณ์เป็นประวัติอีกหน้าหนึ่งของวงการดนตรีสากลและเป็นหลักฐานถึงอัจฉริยภาพทางดนตรีของพระองค์ที่นักดนตรีจากต่างแดนยอมรับโดยดุษณี ขณะที่นักดนตรีเหล่านั้นก็ตระหนักดีว่าพวกเขาได้รับเกียรติอันสูงสุดครั้งหนึ่งในชีวิตที่มีโอกาสได้ร่วมเล่นดนตรีกับในหลวง ผู้ที่มีพระปรีชายอดเยี่ยมและมีอัจฉริยภาพทางดนตรีมากที่สุดท่านหนึ่งแห่งยุค

 

มีสารคดีเกี่ยวกับพระราชประวัติครั้งหนึ่งสมัยที่พระองค์เสด็จไปรับรางวัลที่เวียนนา ซึ่งวันนั้นวงออร์เคสตราของเวียนนาได้บรรเลงเพลงพระราชนิพนธ์ถวายแด่ในหลวงและพระราชินีที่ประทับทอดพระเนตรอยู่ชั้นบนสุด หลังจากจบการบรรเลง ผู้ชมพร้อมใจกับปรบมือกันเป็นเวลานานหลายนาที จนพระองค์ต้องลุกขึ้นยืนคำนับ กระนั้น เสียงปรบมือก็ยังไม่มีวี่แววว่าจะซาหรือหยุดลง จนพระราชินีต้องลุกขึ้นยืนอีกพระองค์ ในที่สุด วงออร์เคสตราตัดสินใจเล่นอังกอร์ด้วยเพลงมาร์ชราชวัลลภ จึงนับเป็นการยุติคอนเสิร์ตอย่างสมบูรณ์แบบ ผู้ชมพากันแห่มาแซ่ซ้องพระองค์ราวกับเป็นซุเปอร์สตาร์ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ทุกคนไม่ว่าผู้ชมหรือนักดนตรีต่างตระหนักและชื่นชมในพระอัจฉริยภาพทางดนตรีของพระองค์จนไม่อาจเก็บความรู้สึกไว้ได้มากกว่า

พระองค์ได้พระราชทานพระบรมโชวาทในงานสังคีตมงคลครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2512 ว่า “ดนตรีนี้มีไว้สำหรับให้บันเทิง แล้วก็ให้จิตใจสบาย ดนตรีคือเสียง แต่สิ่งประกอบยังมีว่า เสียงนั้นเป็นเสียงอะไร นั่นแหละ ยังเป็นคุณภาพของเสียง พวกเราเป็นนักดนตรี นักเพลง นักเกี่ยวข้องกับเรื่องศิลปะในด้านการแสดง การแสดงโดยเฉพาะดนตรี พวกเรานี่มีความสำคัญมากไม่ใช่น้อยสำหรับส่วนรวม เพราะดนตรีนั้นเป็Hนสิ่งหนึ่งที่จะแสดงออก ซึ่งความรู้สึกของชนหมู่หนึ่ง ในที่นี้ชนคนไทยก็คือ ประชาชนคนไทยทั้งหลาย จะแสดงความรู้สึกออกมา หรือจะรับความรู้สึกที่แสดงออกมาก็ด้วยดนตรี พวกเราที่เป็นนักเพลงนักดนตรีจึงมีความสำคัญยิ่ง” พระองค์ให้ความสำคัญกับดนตรีเสมอ อีกทั้งยังปลูกฝังดนตรีให้กับพสกนิกรชาวไทยในช่วงที่พระองค์ทรงเล่นดนตรีอีกด้วย เป็นคุณูปการที่พสกนิกรชาวไทยไม่อาจลืมเลือนได้ตราบจนทุกวันนี้และตลอดไป

 

รายละเอียดของเพลงพระราชนิพนธ์ทั้ง 48 เพลง คลิกที่นี่ เลยครับ

ขอบคุณ ท.พ. กองทุน รวยแท้ สำหรับข้อมูลเชิงลึกบางส่วนไว้ ณ ที่นี้ด้วยครับ

 

 

 

____________________________

สั้นๆเกี่ยวกับผู้เขียน



นักเขียนประจำบก.นิตยสาร Music Express ตั้งแต่ปี 2527-2537
บก.บห.นิตยสาร Crossroads ตั้งแต่ปี2537-2544
บก.บห.นิตยสาร Sound และ Metal Mag ตั้งแต่ปี2545-2548

ปัจจุบันเป็นเจ้าของร้านขายแผ่นเสียง Records Hunter เปิดกิจการตั้งแต่ 2552-ปัจจุบัน

Artist:


เพลงพิเศษนี้ มีให้ฟังเฉพาะผู้ใช้งาน JOOX มิวสิคแอพแบบ VIP เท่านั้น

ดาวน์โหลด JOOX ฟรีมิวสิคแอพ
แล้วรับสิทธิ์ใช้งานแบบ VIP ฟรี

แค่คลิก หรือสแกน QR Code ด้านล่างเพื่อติดตั้ง JOOX
บนสมาร์ทโฟนของคุณ รับสิทธิ์การใช้งาน JOOX
แบบ VIP กันไปเลยฟรีๆ

 

หากคุณใช้งาน JOOX แบบ VIP อยู่แล้ว

แค่ล็อกอินด้วยการคลิก  ที่มุมบนขวามือ
ของ Sanook! Music ด้วยแอคเคาท์ JOOX ของคุณ

Album
00:00 / 00:00
0
เพลงที่อยู่ในคิว (0) เคลียร์ลิสต์ทั้งหมด
No songs added

In Sanook Music, click "▷" or "+" to play or add songs.